COLUMN: 

Er wordt zo veel gesproken over een pensioenprobleem?  Toch krijgen pensioenfondsen in Nederland jaarlijks tientallen miljarden meer binnen dan ze moeten uitkeren. Wat is dan het probleem? Ja, het is de lage rente!  Hoe zo een probleem?  

Momenteel wordt veel gepubliceerd over de berekening van de dekkingsgraad van een pensioenfonds. Maar wat is eigenlijk die dekkingsgraad?

DE DEKKINGSGRAAD:

De dekkingsgraad wordt bepaald door de bezittingen van de fondsen te delen door de verplichtingen. Daardoor kan via een eenvoudig getal aangegeven worden of de toekomstige pensioenen kunnen worden uitbetaald met het geld dat bij het pensioenfonds aanwezig is. Bij een dekkingsgraad van 100% kunnen de toekomstige pensioenen volledig worden uitgekeerd. Boven de 100% ontstaat er in principe ook ruimte voor indexatie (dat is vergoeding voor inflatie). Uit veiligheidsoverweging eist de toezichthouder (De Nederlandse Bank) extra buffers, en mag er eerst boven de 110% indexatie worden gegeven.

De BEZITTINGEN:

Hoeveel de pensioenfondsen in de pensioenpot hebben zitten, kun je eenvoudig uitrekenen. Gewoon alle waardepapieren en bankrekeningen bij elkaar tellen.

DE VERPLICHTINGEN:

Maar hoe zit het dan met de verplichtingen? Dat is de som van alle bedragen die de fondsen in de toekomst aan de pensioneerden moeten gaan uitbetalen. En hoe bereken je dat? Dat is niet zo eenduidig, dus kan je die wat manipuleren…….. Immers het meeste pensioengeld wordt niet meteen uitgekeerd maar in de toekomst. Omdat voor een gepensioneerde dit pensioengeld al grotendeels in de pot zit bij het pensioenfonds, kan dit vermogen nog wat groeien door toevoeging van een te behalen rendement in de jaren tot het moment van uitkering. De verplichtingen geven aan hoeveel vermogen het pensioenfonds “op de plank” zou moeten hebben, dus niet wat er werkelijk ligt, maar de totale som geld dat nu vereist is om in de toekomst aan alle deelnemers de afgesproken pensioenenbedragen te kunnen uitkeren.

Het werkt ongeveer hetzelfde als met een spaarrekening. Is de rente laag, dan moet u vandaag meer geld op uw spaarrekening hebben om na verloop van tijd op hetzelfde spaarbedrag uit te kunnen komen, dan in het geval dat de rente hoog is. Zo gaat het ook met uw pensioen. Om over 40 jaar 1.000 euro uit te kunnen keren, moeten we bij een rente van 3,0% vandaag 310 euro apart zetten. Dat bedrag groeit dan in 40 jaar aan tot 1.000 euro. Maar bij de sterk gedaalde rente naar ongeveer 1,0%, moeten we maar liefst 670 euro opzij zetten om op dezelfde 1.000 euro uit te kunnen komen. Dat is ruim 2,1 keer zoveel!

DE REKENRENTE:

Van de politiek moeten pensioenfondsen volgens de Wet voor de berekening van de nog te verwachten groei van dit pensioengeld, rekenen met de (nu) actuele rente van 1.0 à 1,5 procent (cumulatief) per jaar. Dat is nu zelfs nog minder en dreigt zelfs richting de 0% te gaan. Dat lage percentage heet dan de ‘risicovrije marktrente’.

KOMT DIE REKENRENTE WEL OVEREEN MET HET WERKELIJK BEHAALD RENDEMENT?

 

Er is op die manier weer een extra veiligheid ingebouwd, maar is dat wel reëel? In de afgelopen twintig jaar hebben de pensioenfondsen gemiddeld 7 procent rendement per jaar gehaald over al hun bezittingen. Geen 0% of 1%, maar 7% over het pensioengeld dat al bij het pensioenfonds op de plank ligt. Nu zegt de politiek en de toezichthouder; die cijfers uit het verleden mag je niet gebruiken, want dat hoeft in de toekomst niet zo door te gaan met die mooie cijfers……! Maar in het verleden zaten er ook crisisjaren tussen, en desondanks toch zo’n mooi cijfer….!  Nee, men gaat eenvoudig maar uit van de huidige ‘risicovrije rentestand’, en daar zit het grote probleem. Want die wordt nu kunstmatig laag gehouden door……..dezelfde (‘onafhankelijke’) Europese overheid. Om de economie te stimuleren en de euro te redden!

HOE ZIT DAT IN ANDERE LANDEN? 

In Zwitserland, toch bepaald geen roekeloos volk, mag men gewoon uitgaan van een rente op basis van verwacht rendement. Ook in Engeland, de VS en Canada worden andere objectieve maatstaven gehanteerd, waardoor reële en hogere rekenrentes worden toegepast. Waarom kan dat daar wel? Als pensioenfondsen zouden mogen rekenen met het eigen langjarig rendement (inclusief over de crisisjaren), dan was er helemaal geen pensioenprobleem.  Dan werden jaarlijks alle pensioenen gewoon aangepast aan de inflatie. 

EEN REKENSOM:

Weet je hoeveel geld er in de pensioenfondsen zit? Rond de 1.350 miljard euro! Jaarlijks wordt dus 7 procent rendement gemaakt. Dat is 95 miljard. Aan gepensioneerden wordt jaarlijks nog geen 30 miljard uitbetaald. Dat betekent dat er elk jaar gemiddeld 65 miljard in de pensioenpotten bij komt. En dan hebben we het nog niet gehad over de inleg van de werkenden van 30 miljard. Voor de eenvoud rekenen we die niet mee, want daar horen ook weer bijbehorende verplichtingen bij. Zelfs als werkenden geen premie meer zouden betalen, dan kunnen we alle pensioenen gewoon blijven indexeren en dan houden we nog veel geld over. En waar de overheid roept om geld uit te geven, trapt ze juist hard op de rem bij de pensioenen. Stel dat je wat voorzichtiger wilt zijn en uitgaat van een gemiddeld rendement van 4 procent bij een pensioenfonds (zoals in het verleden), dan heb je nóg geen probleem. Als je bijvoorbeeld jaarlijks 1000 euro stort in je pensioenfonds, dan heb je bij een rente van 1,0 procent na 40 jaar 50.000 euro opgebouwd. Bij 4 procent rendement is dat bijna 100.000, en bij dat reële rendement van 7 procent 215.000 euro! De 1,0 procent rekenrente die de staat ons opdringt, is vreemde onzin.

WAT ZOU DAAR ACHTER ZITTEN? 

Misschien wel de verzekeringslobby, met alle steun uit de politiek. Die kijken met afgunst naar de fondsmiljarden en willen de pensioenfondsen erg graag privatiseren en overnemen. Fondsen steken winsten terug in het fonds en dan komt het terecht bij de deelnemers. Verzekeraars steken winsten in hun eigen zak, of keren die uit aan de aandeelhouders.

Misschien dat Europa dat ook wel graag zou willen zien, want dan worden de pensioenen ook in heel Europa op gelijke wijze behandeld. Nederland en Ierland zijn namelijk binnen Europa de enigen die via fondsen sparen voor het pensioen.

EN DE NEDERLANDSE SITUATIE:

De Nederlandse overheid heeft er een groot belang bij om de rekenrente zo laag te houden. Je moet het zo zien, over de afgedragen pensioenpremies is geen belasting betaald. Dat gebeurt pas wanneer je een pensioenuitkering krijgt. Het betekent dat grofweg een derde van die 1.350 miljard straks in de vorm van belasting naar de staatskas gaat, je komt dan op een bedrag van 460 miljard euro. Dat is bijna net zo veel als de gehele Nederlandse staatsschuld! Over die 460 miljard euro krijgt de staat ook nog eens een gemiddeld jaarlijks rendement van 7 procent, terwijl diezelfde overheid nu gratis geld kan lenen. Pensioenfondsen zijn dus prachtige spaarpotten,……. ja voor de overheid!!

Dan zijn er ook nog de werkgevers die er belang bij hebben om de zaken negatief voor te stellen. Onder druk van de negatieve verhalen over pensioenen kunnen de werkgevers allerlei zaken ‘versoberen’. Eerst verdween de eindloonregeling, daarna verslechtering van het nabestaandenpensioen, de bijstortingsverplichting voor de werkgever werd afgeschaft, alles bedacht om de bijdrage van werkgevers te drukken. En vergeet niet, de overheid zelf is ook werkgever. Enkele jaren terug werd met een royaal gebaar de premie bij de ambtenaren verlaagd en ontvingen de ambtenaren meer netto loon. Maar de overheid had er zelf ook een voordeel bij; namelijk lagere pensioenkosten. Leuk voor de korte termijn, maar de ambtenaar ziet pas later dat er een lager pensioen wordt uitgekeerd. Bovendien…..de dekkingsgraad bij het ABP is nu gezakt naar onder de 95%....hoe los je dat in hemelsnaam op? Aan het verlagen van pensioenen lijkt daar niet aan te ontkomen, of is er een andere oplossing?

 Ja, de rekenrente!

DE LEVENSVERWACHTING:

Gezegd wordt dat de pensioenen kariger moeten worden omdat de levensverwachting stijgt. Dat is wel aan de orde, maar de leeftijd waarop men met pensioen gaat (naar 67 jaar) stijgt ook, en dus is er hierdoor helemaal geen effect. Het aantal jaren, na de pensioendatum van 67 jaar, blijft gelijk of stijgt licht. Natuurlijk daalt de dekkingsgraad licht, doordat de deelnemers gemiddeld steeds ouder worden, maar die invloed is bij lange na niet zo groot als van die van de al maar dalende rente.

 INDIVIDUALISERING VAN PENSIOEN:

Ook wordt er geroepen; maak de pensioenen individueel….mooie woorden maar beslist een ramp! Als de mensen hun geld zelf mogen beheren, krijgt de DNB het knap druk om toezicht te houden over rendement en risico. Dus... wordt het ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij….. weet U nog wel van die ‘woekerpolissen’? 

JONG versus OUD

Uit onderzoek blijkt dat jongeren helemaal niet over hun pensioen willen nadenken. Dat zien ze later wel….. en dan blijkt die pensioenpot op eens tegen te vallen. Ja, ten opzichte van de gepensioneerden, die wel netjes, zij het verplicht, spaarden. Hoe ontstaat dat, tegenstelling jong versus oud? Ja, weer door die rekenrente! Ook is er het misverstand dat pensioenen uit de pot worden gehaald ten koste van jongeren. Het omgekeerde is het geval. De premies zijn al jaren niet kostendekkend terwijl dat volgens de Pensioenwet wel verplicht is. Uit de reserves vult men de tekorten die jaarlijks optreden stilzwijgend aan. Feitelijk een subsidie van oud naar jong.

WAAROM?

Blijft de vraag over, waarom? Wie heeft er belang bij dat we rekenen met die absurd lage rente? Wat is de geheime agenda? Dat is en blijft de vraag. Misschien laat de overheid de kas van de fondsen groeien omdat de staat straks onvoldoende geld heeft om het staatspensioen (de AOW) te kunnen betalen. Er wordt zelfs al door sommige partijen geroepen om de mensen met een aanvullend pensioen minder AOW te gaan geven. Of wil Europa dat het Nederlandse pensioenstelsel op de schop wordt genomen, omdat het niet past in het plaatje van de overige Euro lidstaten? Helaas, het lijkt er heel erg sterk op dat de pensioenfondsen de publiciteitsslag al hebben verloren van deze overheid.

Sommige banken en verzekeraars zijn gered door de overheid. Maar pensioenfondsen hebben nooit een cent staatssteun gehad; integendeel de overheid heeft er bij het ABP zelfs miljarden uitgehaald! Pensioenfondsen durven ook niet alles te zeggen, omdat ze streng in de gaten gehouden worden door De Nederlandsche Bank. Er heerst zoveel negativiteit als het om pensioenen gaat. Sommige mensen denken zelfs dat er geen geld meer is als ze 65 zijn.

Ridicuul… het geld ligt gewoon te groeien bij het pensioenfonds, met gemiddeld 7% per jaar! Zodra je al jong begint te werken (en nog niet aan pensioen denkt), gaat dit collectief sparen voor je pensioen gewoon de betere rendementen opleveren. Eén euro wordt zo 5 euro!

ONS PENSIOENSTELSEL: 

We hebben een prima systeem, uniek in Europa. Pensioen is uitgesteld loon! Het is ook nog eens het (economisch) eigendom van de deelnemers en dus ook van gepensioneerden. Daar kan en mag de overheid niet aankomen! Dat moet zo blijven. We moeten er beslist van alles aan doen om verdere afbraak van dit uitstekende pensioenstelsel te voorkomen. En helaas het grootste gevaar voor de pensioenen lijkt te komen van…… de overheid (in Nederland én Europa). Die komen steeds met slechte oplossingen voor problemen die er niet zijn…….

Wij moeten als gepensioneerden ons laten horen en voor onze belangen opkomen, anders gaat dit inbraak- en afbraak-proces gewoon door……daarom ook dit protest van de VGC!

Ook daarom wil de VGC dat pensioenfondsen een reëele

rekenrente gaan hanteren!

Hoezo, want dan is er geen probleem! 

 

Aanvullende Informatie: Het “Campina Pensioenfonds” realiseerde over de afgelopen 5 jaar (2012 -2016) een gemiddeld rendement van 7.0 %....... Hierdoor gelukkig wel een stijgende dekkingsgraad……maar niet door het moeten berekenen van de verplichtingen….. met die “DNB risicovrije rente” !! 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
E-mail